7 Mart 2026
İş Kazası Sonrası İlk Hangi Adımlar Atılmalı?
İş kazası dosyalarında en kritik dönem, olaydan sonraki ilk saatler ve ilk birkaç gündür. Çünkü sağlık kayıtları, olayın oluş biçimi, tanık anlatımları ve SGK bildirim süreci bu aşamada şekillenir. Sonradan hatırlanmaya çalışılan ayrıntılar çoğu zaman eksik kalır; buna karşılık ilk anda tutulan kayıtlar hem sosyal güvenlik hakları hem de tazminat süreci bakımından belirleyici olur.
Önce şu sorunun cevabı net olmalı: Her olay iş kazası mıdır?
5510 sayılı Kanun bakımından iş kazası sadece işyerinin içinde yaşanan olaylarla sınırlı değildir. SGK’nın güncel açıklamalarında; işyerinde bulunulan sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevle başka yere gönderilme sırasında, emzirme izni süresinde ya da işverence sağlanan araçla gidiş geliş sırasında meydana gelen olayların da iş kazası kapsamında değerlendirilebildiği belirtilmektedir. Bu nedenle “işyerinin dışında oldu, o halde iş kazası sayılmaz” şeklindeki hızlı yorumlar çoğu dosyada yanıltıcıdır.İlk anda yapılması gerekenler
- Sağlık müdahalesini geciktirmeyin. Acil servis, hastane, ambulans ve istirahat raporu kayıtları dosyanın en temel belgeleri arasındadır.
- Olayın oluş biçimini yazılı hale getirin. Kaza yeri, saat, yapılan iş, kullanılan ekipman ve varsa eksik güvenlik tedbirleri mümkün olduğunca aynı gün not edilmelidir.
- Tanıkları belirleyin. Olayı gören çalışanların isimleri ve iletişim bilgileri daha sonra bulunamayabilir; bu nedenle ilk gün listelenmeleri önemlidir.
- Fotoğraf ve video kayıtlarını koruyun. Çalışma alanı, makine, ekipman, korkuluk, iskele, koruyucu donanım veya zemin koşulları gibi ayrıntılar sonradan değiştirilebilir.
- İşverene ve işyeri kayıt sistemine olayı geçirin. Sözlü bildirim çoğu zaman yeterli olmaz; mümkünse yazılı kayıt veya tutanak oluşturulmalıdır.
SGK bildirimi neden bu kadar önemlidir?
SGK’nın yayımladığı güncel açıklamaya göre iş kazasının Kuruma bildirilmesi belirli süreye tabidir. Uygulamada 4/a kapsamındaki sigortalılar bakımından işverenin üç iş günü içinde SGK’ya bildirim yükümlülüğü öne çıkar. Kurum ayrıca bildirim gecikirse geçici iş göremezlik ödeneğinin işverenden tahsil edilebileceğini ve idari para cezası uygulanabileceğini belirtmektedir. Kısacası bildirim, yalnızca bürokratik bir işlem değil; hem çalışanın hakları hem de işverenin sorumluluğu bakımından merkezi bir adımdır.İş kazası sonrası hangi SGK hakları gündeme gelebilir?
SGK’nın “İş Kazası” bilgilendirme sayfasında, iş kazası sigortasından yararlanmak için kural olarak ayrıca bir prim günü sınırı aranmadığı belirtilmektedir. Dosyanın niteliğine göre şu başlıklar gündeme gelebilir:- Geçici iş göremezlik ödeneği
- Sürekli iş göremezlik geliri
- Ölüm geliri
- Evlenme ödeneği
- Cenaze ödeneği
Tazminat süreci için hangi belgeler özellikle korunmalı?
İş kazası dosyasında SGK boyutu ile işverene karşı ileri sürülebilecek maddi ve manevi talepler çoğu zaman aynı belge seti üzerinden okunur. Bu nedenle şu kayıtlar özellikle korunmalıdır:- Hastane evrakı, epikriz, reçete ve istirahat raporları
- Olay tutanağı ve iç yazışmalar
- Tanık listesi
- Vardiya, görev, sevk ve çalışma planları
- Kamera kayıtları veya bunların saklanmasını talep eden başvurular
- İş güvenliği eğitimi, zimmet ve koruyucu ekipman teslim belgeleri
- Ücret bordroları ve banka kayıtları
En sık yapılan hatalar
- “Önce iyileşsin, sonra bakarız” diyerek resmi kayıt oluşturmamak
- Tanıkları ilk gün belirlememek
- Yalnızca sözlü anlatıma güvenmek
- Hastane raporları ile işyeri kayıtları arasındaki uyumsuzluğu sonradan fark etmek
- SGK bildiriminin yapıldığını varsayıp kontrol etmemek